Nghiên cứu cho thấy người hay đi làm muộn thường sáng tạo, lạc quan, đa nhiệm và cầu toàn - 5 đặc điểm giúp họ dễ thăng tiến hơn trong sự nghiệp.
Bạn có một đồng nghiệp luôn lao vào phòng họp muộn 5 phút? Hay chính bạn là người đó? Theo các nhà nghiên cứu của Đại học San Diego và Harvard Business Review, những người thường xuyên đi làm muộn không hẳn vì họ lười biếng — mà có thể vì họ đang ôm quá nhiều việc và muốn hoàn thành mọi thứ một cách hoàn hảo nhất.
Về mặt tâm lý học, người hay trễ giờ thường thuộc một trong hai nhóm:
Ở bài viết này, Light Human sẽ phân tích 5 lý do vì sao người thuộc Kiểu B — những người hay đến muộn nhưng kiên nhẫn — lại thường có sự nghiệp thăng tiến vững chắc hơn, kèm theo lời khuyên thực tiễn để bạn vừa giữ được điểm mạnh, vừa kiểm soát được thói quen trễ giờ.
Người thuộc nhóm B thường có trí tưởng tượng phong phú — yếu tố đặc biệt giúp họ thành công trong các công việc đòi hỏi sự sáng tạo và linh hoạt như marketing, thiết kế, viết lách, R&D.
Họ không ngại phá vỡ quy tắc, sẵn sàng vượt qua những ranh giới đã được thiết lập. Họ nhìn bức tranh tổng thể và ít khi sa đà vào tiểu tiết. Vì thế trong quá trình làm việc, họ có thể mất cảm giác về thời gian — dẫn đến việc đến muộn — nhưng đổi lại, họ làm việc với cường độ cao và mang về kết quả vượt mong đợi.
Mẹo cho nhà quản lý: Đừng đánh giá nhân viên sáng tạo chỉ qua giờ vào ca. Hãy đánh giá qua chất lượng đầu ra và mức độ tác động của công việc.
Một nghiên cứu của tác giả Diana DeLonzor (Never Be Late Again) chỉ ra rằng người có thói quen đi muộn thường sống lạc quan và tin rằng họ có thể "nhét" nhiều việc vào một khoảng thời gian ngắn. Sự lạc quan này khiến họ:
Khi đứng trước khó khăn, người lạc quan luôn hướng về phía trước vì họ tin rằng còn nhiều lựa chọn đang chờ mình ở phía sau cánh cửa kế tiếp.
Nếu một người bạn rất hay đến trễ, có thể không phải vì họ lười biếng. Có những người cố gắng làm nhiều việc cùng lúc và điều đó khiến họ mất cảm giác về thời gian — họ nghĩ "chỉ thêm 5 phút thôi" rồi thành 30 phút.
Đa nhiệm có hai mặt:
Lời khuyên: hãy kiểm soát đa nhiệm bằng kỹ thuật time-blocking — chia ngày thành các khối 90 phút cho từng nhiệm vụ — và cộng thêm 15 phút "buffer" trước mỗi cuộc họp.
Người Kiểu B ít khi để bản thân rơi vào trạng thái lo lắng. Đứng trước việc cấp bách, họ không hoảng loạn mà giữ được sự bình tĩnh. Chính phẩm chất "grace under pressure" này giúp họ:
Một nghiên cứu được công bố trên Personality and Individual Differences cho thấy thói quen cố gắng làm mọi thứ một cách hoàn hảo thường khiến bạn bị muộn. Bạn không bao giờ hoàn thành công việc theo kiểu "cho có" mà luôn cố gắng hoàn thành tốt nhất có thể.
Không có gì ngạc nhiên khi tuýp người sở hữu tính cách này thường có sự thăng tiến nhanh — vì:
Mặt trái: cầu toàn quá mức có thể dẫn đến trì hoãn (perfectionism paralysis). Hãy học cách áp dụng nguyên tắc "Done is better than perfect" với những việc không cốt lõi.
Đi muộn không phải là cái cớ — nó là tín hiệu để bạn tinh chỉnh lại quy trình. Vài kỹ thuật đã được kiểm chứng:
1. Đi muộn có thực sự là dấu hiệu của người thành công không? Không phải tất cả người đi muộn đều thành công — nghiên cứu chỉ ra rằng người Kiểu B (chậm rãi, lạc quan, sáng tạo) có xu hướng phát triển sự nghiệp tốt hơn. Người đi muộn vì thiếu kỷ luật vẫn cần điều chỉnh.
2. Có nên tuyển nhân viên hay đi muộn không? Tùy vào vai trò. Với công việc đòi hỏi sáng tạo, độc lập, không tiếp khách trực tiếp — bạn có thể linh hoạt giờ làm. Với vị trí dịch vụ khách hàng hoặc dây chuyền sản xuất — kỷ luật giờ giấc là bắt buộc.
3. Làm sao để cải thiện thói quen trễ giờ mà không mất đi sự sáng tạo? Áp dụng time-blocking và đặt buffer 15 phút trước mỗi cuộc họp. Giữ nguyên các khoảng thời gian "deep work" sáng tạo của bạn, nhưng kỷ luật ở các điểm giao tiếp với người khác.
4. Người đi muộn có thông minh hơn không? Một số nghiên cứu cho thấy người có IQ cao thường ngủ muộn hơn và do đó dậy muộn hơn. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa IQ và đi muộn không phải là quan hệ nhân quả trực tiếp.
Nếu bạn — hoặc nhân viên của bạn — hay đi làm muộn, đừng vội kết luận đó là biểu hiện của sự thiếu trách nhiệm. Đôi khi nó là dấu hiệu của một bộ não sáng tạo, lạc quan và cầu toàn đang hoạt động hết công suất. Việc của nhà quản lý nhân sự thông minh là thiết kế môi trường làm việc giúp họ phát huy điểm mạnh, đồng thời tinh chỉnh được điểm yếu.
Light Human đồng hành cùng doanh nghiệp Việt trong việc tuyển dụng, phát triển và giữ chân nhân tài — kể cả những nhân tài "đặc biệt" có lịch trình của riêng mình.
Light Human cung cấp dịch vụ headhunting và tư vấn nhân sự cao cấp, giúp doanh nghiệp tìm và phát triển những nhân tài phù hợp nhất với văn hóa của bạn.
